Custom Search

lerdsin 35. ธรณีวิทยาไร้พรมแดน 

ภาพประกอบเน้นคน ไม่เกีียวกับในเรื่องนะครับ

lerdsin 35. ธรณีวิทยาไร้พรมแดน
    
บันทึก "37 ปี ผจญภัยไปกับหิน" จะไม่สมบูรณ์ถ้าไม่ได้พูดถึงโครงการสำรวจธรณีวิทยาร่วม ไทย-มาเลเซีย ที่เริ่มขึ้นเมื่อปี 2543 เนื่องจากเป็นงานที่แสดงถึงพลังสามัคคีของนักธรณีวิทยา2ประเทศ ที่มีความตั้งใจทำงานเก็บข้อมูลเชิงพื้นที่โดยไม่คำนึงถึงสารพัดอุปสรรค ผลงานเป็นที่ประจักษ์จนโครงการนี้สามารถดำเนินการได้เกือบต่อเนื่องมาถึง20ปี มีเว้นไปบ้างตอนที่สถานการณ์รุนแรงมากเท่านั้น ผมได้มีส่วนร่วมใน4ปีแรกของโครงการ เห็นว่ามีหลายส่วน หลายเรื่องราวที่น่าบันทึกไว้ให้เป็นตำนาน

ภายหลังการลงนามร่วมมือสำรวจธรณีวิทยาตามแนวชายแดนไทย-มาเลเซีย คณะทำงานฝ่ายไทย นำโดย ดร.อัศนี มีสุข ได้ร่วมปรึกษาหารือเพื่อกำหนดแนวทางการทำงานกับคณะทำงานฝ่ายมาเลเซียที่นำโดยคุณอิบราฮิม บิน อัมนัน เพียงเริ่มต้นพูดคุยกันไม่นาน สัญญานแห่งความขัดแย้งก็ส่อเค้าให้เห็น เพราะต่างคนต่างมีจุดยืนของตัวเอง มีศักดิ์ศรีในฐานะตัวแทนประเทศค้ำคอ จะให้ยอมกันง่ายๆคงเป็นไปได้ยาก แต่สิ่งหนึ่งที่เหมือนกันคือทั้งสองฝ่ายมีความมุ่งมั่นตั้งใจที่จะเก็บข้อมูลธรณีวิทยาในพื้นที่ที่ในอดีตไม่สามารถเข้าถึงได้ ต้องการแก้ปัญหาวิชาการร่วมกันเพื่อให้ได้ผลผลิตที่ถูกต้องและเป็นประโยชน์มากที่สุด

เบื้องต้นได้กำหนดแนวทำงานว่าให้เลือกพื้นที่สำรวจ แล้วต่างฝ่ายต่างเข้าสำรวจในพื้นที่ของตัวเองเพื่อเตรียมข้อมูลนำเสนอในคณะกรรมการชุดใหญ่ที่มีทั้งผู้บริหารและผู้เชี่ยวชาญของทั้งสองฝ่ายเข้าร่วม เมื่อมีปัญหาจุดไหน พื้นที่ใด จะร่วมเข้าไปสำรวจด้วยกันเพื่อหาคำตอบให้ชัดเจน  พื้นที่แรกที่เราคัดเลือกเรียกว่า Gubir-Sadao transect เนื่องจากเมื่อเอาแผนที่ธรณีวิทยาของทั้งสองประเทศมาวางต่อกัน พบว่าหน่วยหินไม่มีความต่อเนื่องกัน ราวกับว่าชั้นหินถูกตัดด้วยขอบเขตประเทศ ความไม่ต่อเนื่องของชั้นหินคงเกิดจากการขาดข้อมูลเชิงพื้นที่ ต้องยอมรับว่าในอดีต ตลอดแนวเขตแดนไทย-มาเลเซีย ส่วนใหญ่อยู่ในเขตอิทธิพลของทั้งโจรจีนและโจรแขก การทำแผนที่ธรณีวิทยาในสมัยนั้นจึงต้องอาศัยการแปลภาพถ่ายทางอากาศเป็นหลัก

พี่อัศนีได้คัดเลือกทีมงานให้มีความรู้ความสามารถที่หลากหลาย  การเข้าพื้นที่ครั้งแรกในสี่จังหวัดชายแดนใต้จำเป็นต้องให้เจ้าหน้าที่ในพื้นที่ได้รับรู้ด้วย เริ่มต้นด้วยการเข้าไปรับฟังการบรรยายภาพรวมสถานการณ์ความมั่นคง ในค่ายสิรินธร จังหวัดยะลา ทหารได้บอกว่ายังมีพื้นที่ที่มีการเคลื่อนไหวไม่มากนัก ที่สำคัญ พื้นที่สำรวจครั้งนี้ส่วนใหญ่อยู่ในเขตสะเดา นาทวี และสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา แทบไม่มีรายงานความเคลื่อนไหวของกลุ่มโจรแบ่งแยกดินแดนเลย ในอดีต เขาน้ำค้าง นาทวี คือพื้นที่ต้องห้ามเพราะอยู่ในเขตอิทธิพลของโจรจีน100%แต่หลังจากปี2526 พวกเขาได้ออกจากป่ามาร่วมพัฒนาชาติไทย ทางการได้สนับสนุนให้อุโมงค์เขาน้ำค้างเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญเหตุการณ์ความรุนแรงจึงสงบลง

การเข้าพื้นที่ตามเส้นทางจากบ้านประกอบ ไปเขาน้ำค้างจนมาออกที่บ้านคลองแงะ พบหลักฐานที่สำคัญหลายอย่าง มีการพบซากดึกดำบรรพ์ในชั้นหินหลายจุด ทำให้กำหนดอายุหินได้ถูกต้อง พบหินแกรนิตโผล่อยู่ตามพื้นที่ลุ่มต่ำ แถวบ้านประกอบ พบหินตะกอนที่สะสมตัวบนภาคพื้นทวีปเป็นครั้งแรก ที่บ้านสำนักเอาะ บ้านน้ำเชี่ยว เขาแดง ส่วนทรัพยากรแร่ ยังไม่พบข้อมูลใหม่ มีเพียงถ่านหินที่อำเภอสะบ้าย้อยที่ กฟผ.ไปสำรวจไว้หลายปีแล้วและมีโครงการก่อสร้างโรงไฟฟ้าแต่ได้รับการต่อต้านจากประชาชนในพื้นที่

หลังจากเสร็จงานภาคสนามในช่วงแรก พวกเราเตรียมการนำเสนอข้อมูลทั้งหมดให้ที่ประชุมใหญ่ได้รับฟัง โดยในครั้งนั้น จัดขึ้นที่เมือง อะลอสตาร์ เมืองหลวงของรัฐเคดะห์ มาเลเซีย เราได้เวลา3ชั่วโมงในภาคเช้า ส่วนมาเลเซียได้ช่วงบ่าย  พี่อัศนีกำหนดให้พูด 4คน โดย3คนแรกให้พูด คนละ15นาที เปิดโอกาสให้ฝั่งมาเลย์ซักถามอีกคนละ15นาที แล้วพักกินกาแฟหลังจากนั้นให้ผมพูดรายละเอียดเกี่ยวกับการลำดับชั้นหิน อีก40นาที ก่อนที่จะเปิดการอภิปราย ด้วยข้อมูลที่มีในมือกับ40นาทีที่ต้องพูดในเรื่องที่ถนัด รู้สึกไม่ใช่งานยาก เตรียมแผ่นใสเพียง4แผ่นที่แสดงการลำดับชั้นหินอย่างละเอียดใน4พื้นที่ศึกษา มีเครื่องหมายแสดงให้เห็นชัดเจนว่าหินเหล่านั้นมีโครงสร้างปฐมภูมิแบบใด ตกตะกอนในสภาพแวดล้อมอย่างไร เป็นช่วงที่น้ำทะเลกำลังขึ้นหรือลง พบซากดึกดำบรรพ์อะไรบ้าง

ถึงวันจริง สิ่งที่เราคาดไว้ผิดหมด 3 คนแรกที่นำเสนอ ฝั่งมาเลย์ไม่ซักถามอะไรเลย เท่ากับเหลือเวลาอีก2ชั่วโมงกว่า ต้องขอให้เบรคก่อน นั่งวางแผนการพูด หัวหน้ากองเข้ามากระซิบอย่าทำให้เสียชื่อนะ เครียดกว่าเดิมอีก แต่พอพี่อัศนีมาบอกไม่เป็นไรนะ จะคอยช่วยเสริมให้ ค่อยยังชั่วหน่อย ช่วยเรียกขวัญกำลังใจคืนมาได้บ้าง  เมื่อถึงเวลาใช้สารพัดเทคนิคที่จะพูดไม่ให้คนฟังเบื่อหน่าย แกล้งวางแผ่นใสผิดบ้าง พูดๆไปก็บอกว่าเอ๊ะ ลืม เมื่อกี้พูดอะไรนะ ฝ่ายมาเลย์ตกหลุมพราง บอกว่าพูดถึงตรงโน้น ตรงนี้ ผมก็บอกว่าไม่ได้ลืมแต่อยากทดสอบว่านั่งหลับกันอยู่หรือป่าว ไม่น่าเชื่อว่าผ่านไปได้ชั่วโมงครึ่ง จนน้องต้น หนึ่งในทีมงานมาบอกภายหลังว่าเหมือนฟังทอล์กโชว์ ที่ไม่ค่อยรู้เรื่องแต่ก็สนุกดี ไม่รู้ว่าชมหรือด่า พอตอนบ่ายตั้งใจซักถามให้เต็มที่ แต่ฝั่งมาเลย์เขาเตรียมมาพูดโดยไม่ให้ซักถาม น้องต้น เป็นคนให้คะแนนบอก ยกแรกเราแพ้ รอแก้มือตอนออกภาคสนามแล้วกัน  ระหว่างการออกภาคสนาม พี่อัศนีพยายามเข้าไปพูดคุยผูกมิตรไมตรีกับอิบราฮิม ส่วน ต๋อง นราเมศวร์และผม มีหน้าที่ถกเถียงทางวิชาการ ตรงไหนไม่รู้ก็แอบไปถามพี่อัศนีแล้วกลับมาถกเถียงต่อ ยกนี้น้องต้นให้ฝ่ายไทยชนะ พอข้ามมาฝั่งไทย การจัดการยากมาก เพราะเวลานั้นเป็นช่วงถือศีลอดของศาสนาอิสลาม เขาต้องละหมาดวันละหลายครั้ง พื่อัศนีปรึกษากับอิบราฮิมว่าในบางครั้งจะขอยกเว้นบ้างได้ไหม เขาบอกไม่ได้ ก็ต้องจัดให้ แม้จะเสียเวลา แต่ไม่ต้องการเสียมิตรภาพ  ทีมงานวัยหนุ่มทั้ง2ฝ่ายเริ่มสนิทสนมกันอย่างรวดเร็ว มีการตั้งชื่อไทยเพื่อให้เรียกง่ายขึ้น เช่น ปิยพงษ์ มีชัยและสมชาย นักธรณีของเราอิจฉาสมชายมากเพราเขามีเมีย3คนแล้วและกำลังหาคนที่4  แม้เวลาที่อยู่ด้วยกันผ่านไปหลายวันแล้ว แต่หัวหน้าทั้งสองยังเข้ากันได้ไม่ดีนัก อย่างไรก็ตามคณะทำงานยังสามารถสรุปงานปรับปรุงแก้ไขแผนที่ธรณีวิทยาทำให้เห็นว่าชั้นหินไม่เคยถูกกั้นด้วยเขตปกครองหรืออาจพูดได้ว่า ธรณีวิทยาไร้พรมแดน  ยกนี้น้องต้นให้เสมอกัน

พื้นที่ต่อไปคือ Batu Melington - Sungai Kolok transect  นอกจากหิน แร่ แล้ว จะพาไปรู้จักหมู่บ้านชาวอีสานใกล้ป่าบาลา-ฮาลา คนอีสานที่ไม่เคยเหยียบแผ่นดินอีสานเลย

เลิศสิน รักษาสกุลวงศ์

9 ตุลาคม 2564

---------------------------------------------

คำเตือน

- บทความนี้ นำมาจากแนวคิดนักวิชาการที่มีการนำเสนอผ่านสื่อที่น่าสนใจ นำมารวบรวมเพื่อใช้ประกอบในการศึกษาด้านธรณีวิทยา และใช้แลกเปลี่ยนแนวคิดเพื่อเรียนรู้ในงานด้านธรณีวิทยา (Geology) ไม่สามารถนำไปใช้อ้างอิงหรือประกอบในทางกฏหมายได้ โปรดตรวจสอบความถูกต้องกับแหล่งที่มาข้อมูลอีกครั้ง

------------------------------------------------
------------------------------------------------
สนใจดูบทความเพิ่มเติม

lerdsin รวมบทความ เลิศสิน รักษาสกุลวงศ์

------------------------------------------------

.

www.iok2u.com | Link2 | Link3

.

Copyright © 2014. All Rights Reserved.

เว็บไซต์เพื่อประชาสัมพันธ์สมาคมธรณีวิทยาแห่งประเทศไทย (GST) ไม่สามารถใช้อ้างอิงในทางกฏหมาย โปรดตรวจสอบความถูกต้องกับแหล่งที่มาข้อมูลอีกครั้ง

ที่ทำการสมาคม กรมทรัพยากรธรณี ถนนพระราม 6 ราชเทวี กรุงเทพฯ 10400

Line@: @gstorth / Email: gstorth@gmail.com / Website: www.gst.or.th / Fanpage: https://www.facebook.com/gstorth

ภายใต้การดูแลของ สมาคมธรณีวิทยาแห่งประเทศไทย (GST)

พัฒนาเว็บไซต์โดย เกียรติพงษ์ อุดมธนะธีระ / udomtanateera_k@hotmail.com / LineID: Rainubon>