Custom Search

lerdsin-12 รอดตายเพราะกรมทรัพย์

ภาพประกอบเน้นคน ไม่เกีียวกับในเรื่องนะครับ

 

lerdsin-12 รอดตายเพราะกรมทรัพย์

เกิดเหตุดินถล่มใหญ่ที่บ้านหน้าเขา อำเภอเขาพนม จังหวัดกระบี่  3หมู่บ้านพังราบเป็นหน้ากลอง คาดว่ามีผู้เสียชีวิตไม่ต่ำกว่า200คน"   เสียงผู้ประกาศข่าวทางโทรทัศน์ดังก้องศูนย์ปฏิบัติการธรณีพิบัติภัย กรมทรัพยากรธรณี เมื่อเช้าวันที่ 31 มีนาคม 2554  ขณะเดียวกัน เจ้าหน้าที่ของศูนย์ฯ พยายามโทรติดต่อ ประสานกับเครือข่ายอาสาสมัครเฝ้าระวังดินถล่มที่อยู่ในพื้นที่บ้านหน้าเขา แต่ไม่สามารถติดต่อได้เลย ผมบอกทุกคนที่เกี่ยวข้องว่า ถ้าเป็นจริงตามข่าว คงต้องยุบงานนี้ เพราะทำไปก็ไม่มีประโยชน์ ไม่สามารถช่วยชีวิตผู้ประสบภัยได้จริง

ดินถล่มขนาดใหญ่ที่ทำให้มีการสูญเสียชีวิตเป็นจำนวนมากเกิดขึ้นมาหลายครั้งหลายหน เช่น ดินถล่มรอบเขาหลวง นครศรีธรรมราช รวมถึง บ้านกระทูน บ้านคีรีวง  30พฤศจิกายน 2531มีผู้เสียชีวิตรวมกันไม่ต่ำกว่า300คน  ดินถล่มบ้านน้ำก้อ หล่มสัก เพชรบูรณ์  11 สิงหาคม 2544 มีผู้เสียชีวิต136คน  และดินถล่มที่อุตรดิตถ์ สุโขทัย แพร่ เมื่อ 23 พฤษภาคม 2549  มีผู้เสียชีวิตไม่น้อยกว่า 140 คน

หลังเหตุการณ์ดินถล่มครั้งใหญ่ที่อุตรดิตถ์ เรามีแนวคิดที่จะหยุดยั้งความสูญเสียเพราะในการศึกษาวิจัยที่ผ่านมาพบว่าก่อนเกิดเหตุดินถล่ม มีสัญญานบอกเหตุล่วงหน้าเสมอ เช่นฝนตกหนักตกต่อเนื่อง น้ำในลำห้วยเพิ่มขึ้นและเปลี่ยนสีเป็นสีดิน มีเสียงดังอื้ออึงบนภูเขา ดังนั้นถ้าเราสามารถแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าให้ผู้ประสบภัยในพื้นที่ได้รู้ และรีบอพยพออกมาก่อนภัยมาถึงก็จะลดการสูญเสียได้แน่ แล้วจะทำอย่างไร ถ้าเกิดกลางดึกจะมีแผนรองรับอย่างไร เป็นโจทย์ยิ่งใหญ่ให้เราต้องแก้

มนุษย์มีสัญชาติญาณแห่งการหลบภัยอยู่แล้ว ถ้าเราเติมอาวุธทางปัญญา จะทำให้การหลบภัยมีประสิทธิภาพมากขึ้น นี่คือหลักการทำงาน ต้องเติมอาวุธทางปัญญาให้ผู้ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เสี่ยงเพราะเป็นไปไม่ได้ที่จะไปบอกให้เขาออกมาจากพื้นที่นั้น สิ่งแรกที่ทำคือการกำหนดพื้นที่เสี่ยงภัย เมื่อรู้ ปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดดินถล่ม ว่ามีทั้งจากสภาพธรณีวิทยา  สภาพภูมิประเทศ สภาพสิ่งแวดล้อม โดยมีตัวจุดชนวนให้เกิดดินถล่มคือปริมาณน้ำฝน  ด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย ด้วยองค์ความรู้จากงานวิจัย ด้วยบุคคลากรที่มีประสิทธิภาพและทุ่มเท ทำให้เราสามารถทราบว่ามีพื้นที่ใด หมู่บ้านไหน เสี่ยงภัยบ้าง  ขั้นตอนต่อไปคือส่งคนไปพูดคุยกับชาวบ้าน ให้ความรู้และขออาสาสมัครที่จะมาทำงานร่วมกับเรา แน่นอน เราไม่สามารถป้องกันการเกิดภัยดินถล่มได้ แต่เราต้องไม่เป็นตัวเร่งให้ภัยเกิดเร็วและรุนแรงขึ้น และถ้าเราร่วมมือการทำงานอย่างจริงจัง เชื่อว่าช่วยลดความสูญเสียได้แน่นอน

บ้านหน้าเขา  อำเภอเขาพนม  กระบี่ตั้งอยู่ติดเชิงเขาพนมเบญจา ที่มีความสูงถึง1,397เมตรเป็นหินทรายตอนล่าง หินแกรนิตอยู่ด้านบน สภาพป่าไม้โดนทำลายไปมาก มีการปลูกยางพารารุกขึ้นไปเกือบถึงตอนกลางภูเขา ถือเป็นพื้นที่เสี่ยงภัยดินถล่มระดับสูงมาก กรมทรัพยากรธรณีได้เข้าไปร่วมทำงานกับชาวบ้านสร้างแผนอพยพหลบภัยตลอดจนกำหนดพื้นที่หลบภัยไว้ไม่ห่างจากหมู่บ้าน เพื่อให้ชาวบัานมีจุดรวมพลที่ปลอดภัยจากดินถล่ม แผนอพยพที่ชาวบ้านกำหนดไว้ถือว่ารอบคอบในทุกด้าน มีการระบุตัวบุคคลที่รับผิดชอบในการเฝ้าระวังภัย เราให้กระบอกวัดน้ำฝนแบบง่ายๆ เมื่อฝนตกถึงระดับที่มีความเสี่ยง จะมีคนขึ้นไปดูระดับน้ำในห้วยเหนือหมู่บ้าน เมื่อมีสิ่งบอกเหตุชัดเจน จะส่งสัญญานด้วยไซเรนมือหมุนให้ชาวบัานอพยพ กำหนดคนหนุ่มดูแลคนสูงวัยด้วยเพื่อให้ทุกคนไปรวมพลกันในที่ปลอดภัยที่ได้ทันเวลา และที่สำคัญ เคยมีการซักซ้อมแผนเพื่อป้องกันความผิดพลาดแล้ว

เกิดอะไรขึ้นทำไมไม่เป็นไปตามแผน เพราะเมื่อฝนเริ่มตกหนัก เจ้าหน้าที่ของเรา ก็ประสานงานกับอาสาสมัครในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง เขาทำงานตามแผนที่กำหนดไว้ทุกอย่าง หรือว่าแผนที่เราร่วมกันสร้างขึ้นมาใช้ไม่ได้เมื่อเกิดเหตุการณ์จริง

เกือบบ่ายโมงได้รับการติดต่อจากเครือข่าย ดีใจมาก รีบถามเขาว่าเกิดอะไร ทำไมผิดแผน เขาบอก ไม่ผิด ทุกคนมารวมอยู่ในที่ที่กำหนดไว้ แต่ไม่เห็นมีใครมาช่วยเหลือเลย โอย..ดีใจสุดๆ รีบประสานบอกพิกัดให้หน่วยงานในพื้นที่เข้าช่วยเหลือโดยด่วน

หลังจากเหตุการณ์ผ่านไป7วัน จึงเข้าไปตรวจสอบสภาพพื้นที่ที่เปลี่ยนแปลงและผลกระทบที่เกิดขึ้นทั้งหมดเพื่อใช้เป็นชุดข้อมูลในการดำเนินการต่อไปในอนาคต สาเหตุที่ไม่รีบเข้าพื้นที่เนื่องจากหลักการบริหารจัดการพิบัติภัย เมื่อมีเหตุการณ์เกิดขึ้น อันดับแรกเป็นเรื่องของการเผชิญเหตุและกู้ภัยที่เราไม่มีศักยภาพเลย ถ้าเข้าไปมีแต่จะไปสร้างความไม่สะดวกในการทำงานของทีมกู้ภัย 

เมื่อไปถึงมีชาวบ้านมาจับแขนแล้วพูดว่า "ผมรอดตายเพราะกรมทรัพย์" ได้ยินแล้วขนลุก ความเหนื่อยทั้งหมดหายเป็นปลิดทิ้ง เขาเป็นอาสาสมัครที่ทำงานร่วมกับศูนย์ปฏิบัติการธรณีพิบัติภัย  เขาเล่าว่ามันช่างเหมือนกับตอนที่เรามากำหนดเหตุการณ์ซักซ้อมแผนกันเลย เพียงแต่ว่ามันมาเร็วมาก เสียงเหมือนฟ้าถล่มดินทลายลงมาจากยอดเขา มีคนหนีไม่ทันและเสียชีวิต10คน ส่วนที่ติดต่อไม่ได้เลยเพราะไฟฟ้าดับ ส่วนใหญ่แบตหมด  พวกที่แบตเหลือก็ห้ามโทร ต้องใช้ยามจำเป็นจริงๆ คิดว่าต้องมีหน่วยงานมาให้ความช่วยเหลือแน่  รอจนบ่ายแล้วยังไม่เห็นมีใครมาช่วย เลยโทรบอก  มาถึงตอนนี้บรรยายเป็นคำพูดไม่ออก มันตื้นตันไปหมดและยินดีที่จะเหนื่อยต่อไป

เมื่อปี 2560 ได้เกิดเหตุการณ์ดินถล่มที่บ้านหน้าเขาอีกครั้งหนึ่ง แต่ไม่รุนแรงเหมือนปี 2554 ที่สำคัญ ไม่มีผู้เสียชีวิตเลย เพราะทุกคนทำตามแผนเฝ้าระวังภัยดินถล่มที่พวกเขาได้ร่วมกันสร้างขึ้นมาเอง

 

เลิศสิน รักษาสกุลวงศ์

18 พฤษภาคม 2564

------------------------------------------------------

.

www.iok2u.com | Link2 | Link3

.

Copyright © 2014. All Rights Reserved.

เว็บไซต์เพื่อประชาสัมพันธ์สมาคมธรณีวิทยาแห่งประเทศไทย (GST) ไม่สามารถใช้อ้างอิงในทางกฏหมาย โปรดตรวจสอบความถูกต้องกับแหล่งที่มาข้อมูลอีกครั้ง

ที่ทำการสมาคม กรมทรัพยากรธรณี ถนนพระราม 6 ราชเทวี กรุงเทพฯ 10400

Line@: @gstorth / Email: gstorth@gmail.com / Website: www.gst.or.th / Fanpage: https://www.facebook.com/gstorth

ภายใต้การดูแลของ สมาคมธรณีวิทยาแห่งประเทศไทย (GST)

พัฒนาเว็บไซต์โดย เกียรติพงษ์ อุดมธนะธีระ / udomtanateera_k@hotmail.com / LineID: Rainubon>